Türkiye’ye gelen yolcular beraberinde getirdikleri Zati Eşya Muafiyet Listesinde bulunan malları ve belirli bir sınır içindeki hediyelik eşyaları gümrük ödemeden ülkeye sokabilirler. Bunların dışında kalan eşyalardan gümrüklerin görev sınırları içinde kalmak kaydıyla tek ve maktu vergi alınır.

Zati Eşya Listesinde yolcuların yanlarında bulunan kişisel kullanımlarına özgü ve kendilerine ait kullanılmış ya da kullanılmamış eşyalar yer almaktadır. Genel olarak listede giyim ve yolculuk malzemeleri, elektronik eşya, müzik aletleri, sağlık cihazları, spor ve oyun aletleri, mutfak eşyaları ve tüketim maddeleri bulunmaktadır.

Yeni Gümrük Kanunu Taslağına göre Gümrük Kanunu’nun 167. maddesinde belirtilen istisnalara ek olarak yerleşim yeri Türkiye dışında olan gerçek kişilerin Türkiye’de satın aldıkları veya kiraladıkları konutlarında kullanmak üzere geçici veya kesin olarak getirdikleri ev eşyası ile yolcuların kendi kullanımlarına mahsus ticari mahiyette olmayan kişisel eşya da muafiyet kapsamına alınmıştır.

Burada önemli olan, eşyaların listede kayıtlı olması ve ticari değil kişinin kendi kullanımı amaçlı yurda sokulmasıdır. Örneğin, bir ticaret eşyası, atölyede kullanılan eşya yolcuya ait olsa dahi zati eşya muafiyetinden yararlandırılmaz. Zati eşya yeni ya da kullanılmış olabilir, yolcuyla beraber getirilebileceği gibi yolcunun gelişinden iki ay önce veya altı ay sonra da gelmiş olabilir. Nelerin zati eşya sayılacağı Gümrük Müsteşarlığı tarafından belirlenir.

Bununla birlikte, zati eşyaların muafiyeti dışında, yolcu beraberinde getirilen veya yılın belli dönemlerinde posta yoluyla gönderilen eşyalar için de muafiyet söz konusudur. Bu muafiyet, ticari nitelik taşımayan, kişinin şahsına ve ailesinin kullanımına mahsus hediye edilmek üzere getirilen eşya için uygulanır. Ancak yeni Gümrük Kanunu taslağına göre ilgili kanunun 167. maddesi 6/(a) bendinde belirtildi üzere hediyelik eşyanın toplam değeri 430 Euro’yu geçmemelidir.

Mektupla, posta paketi veya hızlı kargo taşımacılığıyla gönderilen eşyaların ise yine Gümrük Kanunu’nun 167. maddesi gereğince muafiyet kapsamına girebilmesi için kıymetinin 100 Euro’yu geçmemesi ve ticari mahiyette olmaması gerekmektedir.

Sonuç olarak muafiyet şahsi, ailevi ve hediyelik niteliğinde olan ve karşılığında alıcısı tarafından herhangi bir ödeme yapılmayan eşya için uygulanır.

5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu 6. maddesi uyarınca Gümrük Kanunumuzun belirttiği muafiyet ve istisna hallerinin dışında herhangi bir aksi durumla karşılaşıldığında, yani yolcuların belirtilmiş olan muafiyet şartlarını varmış gibi göstermeleri halinde eşyanın gümrük vergileri, gümrük idarelerince iki kat olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir.

Hızlı Kargo Taşımacılığı Kapsamında Basit usulde Beyan Edilebilecek Vergiden Muaf Eşyalar

Ticari mahiyet arz etmeyen gümrük vergisinden muaf eşya:

1.      Değeri 100 EURO'yu geçmeyen eşya

2.      Gerçek kişilerce ithal edilen değeri 430 EURO'yu geçmemek üzere gerçek bir kişiden diğerine gönderilen veya yolcular tarafından ithal edilen hediyelik eşya,

3.      Bir ticari faaliyetin yürütülmesi ile bağlantılı ithal edilen

a.       Ticari mahiyet arz etmeyen numuneler,

-         Önemli değeri olmayan numunelik eşya ve modeller,

-         Basılı reklamcılık dokümanları ve reklamcılık amacına yönelik malzemeler,

-         Bir ticari fuarda veya benzeri bir faaliyette kullanılan veya tüketilen ürünler,

b.      İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşya,

4.      Bilgi materyali ithalatı;

a.       Yayın hakları veya endüstriyel ve ticari patent haklarını koruyan örgütlere gönderilen eşya,

b.      Turistik reklamcılık malzemeleri,

c.       Ticari değeri olmayan çeşitli belge ve eşya,

5.      Doğrudan gümrük idaresinin yetkisindeki değeri aşmayan bedelsiz ihracata konu miktarı ticari teamüllere uygun numune ve/veya maddeler, reklam ve tanıtım eşyası ile hediyeler

Yukarıda belirtilen ticari mahiyet arz etmeyen ve gümrük vergisinden muaf, gelen ya da giden, alıcısı ve göndericisi birden fazla olan eşya ve küçük koliler için, BİLGE "DG" kodlu giriş beyannamesi formatında bir beyanname formu kullanılmak suretiyle, her bir eşyanın cins, nevi, niteliği, miktar ve kıymeti, alıcı/gönderici adı ve adresinin yer aldığı bir liste ve varsa faturaları eklenmek suretiyle beyanda bulunulması kabul edilir. Ticari mahiyette olan ve gümrük vergisine tabi eşya için bu usulde beyan yapılamaz (Normal usulde ithalatçının beyanda bulunması ve yürürlükteki dış ticaret mevzuatının uygulanması gerekir).